Reportages

Op bezoek bij de uitvinder

Op bezoek bij de uitvinder

Rototilt bestaat inmiddels 40 jaar, tijd voor een bezoek aan de Zweedse uitvinder en producent van draaikantelstukken. Vele jaren stond de naam Rototilt dan ook synoniem voor draaikantelstukken, ongeacht het merk.

Naast draaikantelstukken is Rototilt tegenwoordig producent en leverancier van veel meer uitrustingsstukken voor graafmachines.

Geschiedenis

Al sinds jaar en dag is Rototilt een familiebedrijf, de geschiedenis gaat terug naar 1953 wanneer de broers Allan en Rune Jonsson starten met de verkoop van graafmachines, het produceren van graafbakken en het modificeren van graafmachines. In 1959 gaat het bedrijf over op de productie van bosbouwkranen, Vindeln waar het bedrijf gevestigd is, is omringd van grote bossen. De basis voor het bedrijf Cranab is gelegd. Bij deze bosbouwkranen horen ook rotatoren, in 1973 wordt dan het eveneens in Vindeln gevestigde Indexator overgenomen. Met de rotatoren van Indexator weet Jonsson een gevestigde plek op de wereldmarkt te bereiken. 
In 1983 nemen de kinderen Anders, Hans en Liselottie Jonsson het bedrijf over van hun vader Allan. In het nabijgelegen Umeå is Noreco gevestigd, zijn ontwikkelden in 1986 het eerste draaikantelstuk, de Rototilt. In bescheiden aantallen werden deze draaikantelstukken gebouwd en verkocht, veelal alleen regionaal. In 1992 gaat Noreco failliet en neemt Indexator de productierechten, merknaam en de technologie over. Eerst wordt de productie van de door Noreco ontwikkelde draaikantelstukken voortgezet. Met de kennis die Indexator in huis heeft met de productie van rotatoren, zetten ze in 1997 een aantal nieuwe modellen in de markt, niet meer met een gelast rotorhuis, maar met een gegoten. Dit huis is ook oliegevuld in plaats van met vet.
In 2007 wordt een geheel nieuwe fabriek geopend voor de productie van alleen draaikantelstukken, inmiddels is Indexator wereldwijd actief en heeft eigen vestigingen in Duitsland en Noord-Amerika. In de loop der jaren worden daar Noorwegen en Frankrijk aan toegevoegd. In 2015 splits Rototilt af van Indexator en wordt door Anders Jonsson voortgezet onder de naam Rototilt Group AB. Naast draaikantelstukken start Rototilt ook met de productie van snelwisselsystemen en andere uitrustingsstukken voor graafmachines.
Rototilt is samen met hun voormalige moeder- en zusterbedrijven Cranab (tegenwoordig van Fassi) en Indexator nog altijd gevestigd aan de Allan Jonssons Väg, genoemd naar de oprichter van het familiebedrijf.

Innovaties

Toen Indexator de draaikantelstukken van na het faillissement van Noreco overnamen waren dit eenvoudige en gelaste draaikantelstukken vaak enkel voorzien van S1 (beter bekend als Åkerman-snelwissel) of S-type snelwisselsystemen. Met de ontwikkeling en introductie van een geheel nieuwe reeks draaikantelstukken, waren de rotorhuizen niet meer gelast, maar gegoten. De gegoten rotorhuizen, die Rototilt vele jaren voor de concurrentie al toepaste, zijn geheel vrij van spanningen, waardoor hoge graafkrachten probleemloos konden worden opgenomen. Ook werden de rotorhuizen voorzien van hoogwaardige tandwielolie voor continue smering en koeling bij veelvuldig gebruik. Bij komend voordeel was, dat er tijdens het olieverversen ook eventuele vervuilingen uit het huis worden gehaald. Deze twee kenmerken zijn generaties lang overgedragen en worden ook bij de huidige RC-serie nog altijd toegepast. Deze RC-serie is geschikt voor graafmachines van 1,5 tot 43 ton. Met de RC9 levert Rototilt de grootste op de markt beschikbaar draaikantelstuk.
Inmiddels levert Rototilt ook de besturingssystemen uit eigenhuis. Het RC-systeem is te bedienen via een overzichtelijk en eenvoudig touchscreen. Hierop kan de machinist zelf onder andere de snelheden en functies toewijzen die via de RC-Joysticks bediend worden.
Ook zijn de Rototilt draaikantelstukken geschikt voor MIC 4.0-montage. Steeds meer graafmachine-fabrikanten bereiden hun machines voor om uitrustingsstukken eenvoudig te kunnen aansluiten. Voldoet een machine en uitrustingsstuk aan de MIC 4.0-eisen dan is het ‘plug-and-play’. Dat wil zeggen als de monteur de slangen en de stekker aansluiten, de machine na een paar korte instellingen met het uitrustingsstuk communiceert en de montage/opbouwtijd aanzienlijk wordt verkort. 

Eigen snelwissels

Om het geheel compleet te maken startte Rototilt ook met de productie en levering van eigen snelwissels en andere uitrustingsstukken voor graafmachines. Inmiddels levert de Zweedse fabrikant een hele range aan S-type snelwissels voor graafmachines van 2 tot 43 ton. Voor machines van 5 tot 43 ton worden deze snelwissels ook in een volhydraulische uitvoering geleverd, QuickChange. Hierbij hoeft de machinist de cabine niet te verlaten om de slangen en/of elektrische stekkers aan te sluiten. QuickChange is voorzien van het eigen ontwikkelde SecureLock veiligheidssysteem, waardoor fout aangekoppelde of losrakende uitrustingsstukken tot een minimum beperkt worden. QuickChange voldoet eveneens aan de Open-S standaard en kan met hydraulische uitrustingsstukken van andere Open-S leveranciers worden uitgerust. 
Naast de eigen snelwissels en draaikantelstukken is Rototilt ook fabrikant en leverancier van asfaltsnijders, egalisatieframes, graafbakken, grijpers, riptanden en trilplaten.

High Tech-productie

Tijdens ons bezoek mochten we de productie van de snelwissels, draaikantelstukken en joysticks bekijken. Opvallend is het groot aantal lasrobots en frees/kottermachines. De snelwisselbody’s worden door robots voorzien van hun opname en hijshaak, hier komt geen mensenhand aan te pas. De, bij gieterijen geproduceerde, rotorhuizen en snelwisselbody’s worden in eigen beheer gefreesd tot op een honderdste van millimeter, een bewerking waarmee de fabrikant nog bekend is uit de productie van rotatoren. Ook de productie van wormwielen stamt geheel uit eigen productie, waardoor de kwaliteit in eigen hand wordt gehouden. Als het productieproces is afgesloten, wordt ieder hydraulisch uitrustingsstuk nog eens op een testbank in een testruimte getest voordat het de fabriek verlaat. Kwaliteit zie je binnen het familiebedrijf overal terugkomen, een opgeruimde en overzichtelijke productie met vriendelijk personeel en een platte structuur. Vader Anders, dochter Caroline en zoon Hampus Jonsson lopen dagelijks door de fabriek en gaan met eenieder in gesprek.

Beneluxmarkt

Dat de Beneluxmarkt anders is dan de Zweedse markt is wel te zien aan het aandeel draaikantelstukken aan graafmachines. In Zweden zijn 90-95% van alle graafmachines tot 30 ton voorzien van een draaikantelstuk. In de Benelux is dit aandeel aanzienlijk lager. Toch worden in Nederland en Vlaanderen bijna 90% van alle geleverde mobiele graafmachines uitgevoerd met een draaikantelstuk. Bij rupsgraafmachines is hier nog veel te winnen.
Omdat er in de Benelux twee soorten snelwissels worden gevoerd, de bekende CW-snelwissel en de S-type, levert Rototilt beide snelwissels aan hun draaikantelstukken. De Beneluxmarkt is de laatste jaren meer naar S-type is verschoven, vooral als het gaat om volhydraulische snelwissels.
Om de positie in de Benelux verder te versterken heeft de Zweedse fabrikant in 2023 onder leiding van Countrymanager Jason Sanders een eigen vestiging opgezet in het Limburgse Echt. Met een enthousiast en kundig team dat werkt vanuit een modern pand met kantoor- en magazijnruimte wordt de Nederlandse en Belgische markt bedient met onderdelenvoorziening, serviceverlening en technische support. Via een uitgebreid netwerk van machinedealers en servicepartners worden de eindklanten beleverd.