Koning van de bietencampagne
Zodra de bietencampagne losbarst, draait menig regio in het land op volle toeren. Het is een logistieke operatie van formaat, waarbij alles valt of staat met planning, betrouwbaarheid en laadvermogen. Voor Michel Pentenga uit het Groningse Mussel is het een jaarlijks terugkerend ritueel, waarbij zijn dienstverleningsbedrijf in korte tijd is uitgegroeid tot een serieuze speler in het laden van suikerbieten.
Het hart van de werkzaamheden wordt gevormd door een volledig voor bietenwerk opgebouwde Hitachi ZX180W-7 2P, die van september tot eind januari bijna non-stop draait. “Gemiddeld kom ik uit op zo’n 2.500 draaiuren, alleen al tijdens de campagne”, vertelt Michel. “Daarbovenop nog eens driehonderd uur voor grondverzet en assisteren op het gebied van loonwerk. Het is een intensieve periode, maar ook een heel mooie.”
Van ZZP’er naar een eigen machine
In 2020 kwam Michel terug naar Nederland en begon als zelfstandige voor een loonwerkbedrijf. Dat beviel zo goed dat hij in 2024 de stap zette naar een eigen machine. De keuze viel op Hitachi. Niet per se door merkvoorkeur, maar vanwege timing en service. “Dat deze mobiele graafmachine nog vóór de start van de bietencampagne geleverd kon worden, was doorslaggevend. Je leert zo’n Hitachi in die vier maanden door en door kennen. Het beviel direct uitstekend.”
Zijn agrarische achtergrond vormt een belangrijke drijfveer. Naast het laden van suikerbieten wil Pentenga de grondverzetactiviteiten nog wat verder uitbreiden, al beseft hij dat een 19-tons mobiele graafmachine n daarvoor wat aan de zware kant is. “Misschien komt er in de toekomst wel een maatje kleiner bij.”
Een werkweek van 84 tot 90 uur
Tijdens de campagne draait het werk op volle snelheid. Michel werkt zeven dagen per week in shifts: de ene week overdag, de andere week ’s avonds en ’s nachts. “Alleen op zondag van 6.00 tot 18.00 uur staat de machine stil. Dan pleeg ik onderhoud en doe het hoognodige papierwerk. De rest van de tijd wordt er continu geladen.”
Pentenga Dienstverlening werkt met drie machinisten, die elkaar afwisselen. Michel zit zelf een groot deel van de tijd op de kraan. Een bietenagent zorgt continu voor de planning. “Die is bijna net zo belangrijk als het laden zelf. Je moet vooraf goed weten of en hoe we met de machine en de vrachtwagencombinatie overal kunnen komen. Zeker in natte periodes of op krappe erven en landweggetjes.”
Gemiddeld worden door Pentenga en co wekelijks zo’n 400 tot 450 trailers geladen, wat neerkomt op 60 à 70 per dag. “De fabriek van Cosun Beet Company in Hoogkerk draait continu door. Hier wordt dagelijks tot 30.000 ton suikerbieten verwerkt. Dan moet je zorgen dat jouw aanvoer dat tempo kan bijbenen, aanvoer moet blijven doorlopen.”
Waarom bietenwerk zo specialistisch is
Al het grondverzet kent deadlines, maar het bietenwerk staat bekend om zijn strakke logistiek. Het suikergehalte daalt na de oogst snel, het weer kan tegenzitten en de fabriek moet 24/7 van aanvoer worden voorzien. “Het is continu een race tegen de klok”, zegt Michel. “We doen er alles aan om de veldperiode in de oogsttijd zo kort mogelijk te houden, zodat de suikerfabriek zo efficiënt mogelijk kan draaien.”
Bovendien komt geen enkele laadplek overeen. De ene keer staat de bietenbult hoger dan de weg, de andere keer moet de vrachtwagen er achteruit in. Soms is de ondergrond zó nat dat de machine flink moet trekken om vooruit te komen. “En ondertussen wil je zo min mogelijk tarra mee laden. Dat vraagt ervaring, aandacht en goed materieel.”
Opgebouwd voor maximale efficiëntie
Om alle uitdagende omstandigheden het hoofd te kunnen bieden, is de Hitachi rijk uitgerust. Zo beschikt de ZX180W-7 over een verstelgiek met verlengstuk, een weeginstallatie, automatische vetsmering, rondom LED-verlichting, camera op de lepelsteel, standkachel, verzwaard contragewicht en een extra dieseltank van 250 liter in de onderwagen. In totaal weegt de combinatie 21 ton op enkellucht banden.
Het werk wordt grotendeels uitgevoerd met een Pladdet bietengrijper van 2.500 liter, voorzien van een rotator voor eindeloos draaien en Hardox steunwielen. “Die grijper weegt twee ton, maar het werkt fantastisch. Ik kan hierdoor heel rustig en precies werken zonder productiviteit te verliezen. Het laden van een trailer met 36 ton inhoud duurt gemiddeld zeven minuten.” Het brandstofverbruik ligt rond de 11 liter per uur, inclusief stationairtijd. “Dat mag altijd minder,” grijnst Michel, “al moet ik daarbij zeggen dat ik wel tegen de maximale capaciteit van de kraan aan zit.”
Betrouwbaarheid als randvoorwaarde
Omdat de mobiele graafmachine dag en nacht door moet, is stilstand geen optie. Daar is Michel dan ook uitgesproken duidelijk over: “Een Japans kwaliteitsproduct stelt niet snel teleur. Alles voelt zeer degelijk en dankzij de stalen spatborden kan de bandenkraan ook letterlijk tegen een stootje. Tot dusver hebben zich gelukkig nog geen serieuze problemen voorgedaan.”
Het is voor Pentenga Dienstverlening een prettige gedachte dat de servicevestiging van Hitachi Nederland in Hoogeveen redelijk dichtbij is. “Ik hoef maar te bellen of er staat iemand klaar. Vorig jaar kwam er zelfs een monteur op zondag langs voor onderhoud. Deze campagne doe ik het samen met één of twee monteurs van Hitachi. Binnen anderhalf uur draait de machine weer. Dat is precies wat je als klant nodig hebt in deze business.”
Technologie die echt iets toevoegt
De ZX180W-7 is voorzien van een stille cabine en tal van moderne systemen, van een intuïtieve bediening tot het Aerial Angle met 270 graden zicht. Maar het gaat Michel vooral om functionaliteit. Het Nijhuis weegsysteem gebruikt hij voor restpartijen. De camera op de lepelsteel is onmisbaar in het donker. En voor moeilijke omstandigheden heeft hij een eenvoudige maar effectieve tip: “Probeer altijd met de wind in de rug te werken.”
Na meerdere jaren ervaring met de campagne ziet Michel zijn bedrijf gestaag groeien. Dat biedt op termijn wellicht de mogelijkheid om te investeren in een extra machine om uit te breiden richting grondverzet. Eén ding staat vast: zolang het bietenwerk hem zo goed ligt, blijft de Hitachi het middelpunt van zijn bedrijf. “De ZX180W is een prachtige machine. Zonder betrouwbare kraan ben je nergens in deze campagne. Dankzij Hitachi weet ik zeker dat ik níet de bietenbrug op ga.”
Voor meer informatie: Hitachi Construction Equipment NL